Sektor publiczny jest częścią gospodarki narodowej. Obejmuje wszystkie szczeble władzy i kontrolowane przez nie spółki. Firmy prywatne są wyłączone. Organizacje non-profit są wyłączone. Wyłączone są wszystkie gospodarstwa domowe (rodziny). Granice wyznacza ten, kto kontroluje zarządzanie.
Przedsiębiorstwa podstawowe i sektora publicznego
Pomyśl o tym jak o koncentrycznych okręgach. Wewnętrzny krąg to podstawowe usługi rządowe. Są to instytucje państwowe i miejskie. Definiują rdzeń branży. Różnica w stosunku do sektora cywilnego (prywatnego) jest tutaj bardzo wyraźna. To kwestia zatrudnienia. To jest kwestia prawa do korzystania z władzy rządowej. Pracujesz dla kraju. Jesteś pod dowództwem kraju.
Po tym rdzeniu następuje bardziej chaotyczna warstwa. Mieszczą się tu instytucje takie jak organy rządowe. Nie odpowiadają bezpośrednio przed państwowym systemem dowodzenia. Fundusze ubezpieczeń społecznych. Agencje rozwoju regionalnego. Choć działają poza bezpośrednią kontrolą polityczną, pełnią funkcje publiczne.
Krąg najbardziej oddalony to przedsiębiorstwa państwowe. Zasadą jest tu własność. Rząd jest właścicielem większości akcji spółki. To nie tylko kwestia ich zachowania. Pytanie, kto jest właścicielem nieruchomości. Od lat 80. w krajach rozwiniętych postępuje prywatyzacja na dużą skalę. Firmy transportowe. Firmy telekomunikacyjne. Część lub wszystkie z tych przedsiębiorstw zostały sprzedane. Jednak na niektórych obszarach nadal dominuje własność państwowa. Klasycznym przykładem jest lokalny transport publiczny. Autobusy i pociągi nadal kursują po całym mieście. Państwo nadal trzyma klucz.
Dlaczego definicje są ważne
Ekonomiści używają terminu „sektor publiczny” do celów analitycznych. To tworzy kontrast. Istnieje sektor prywatny. Istnieje trzeci sektor stowarzyszeń wolontariackich (wolontariuszy). Triada ta pozwala na odzwierciedlenie działań państwa w szerszej gospodarce. W ten sposób wskaźniki można porównywać w czasie i przestrzeni. Jak zmieniają się wydatki rządowe z dekady na dekadę? Czym się różnią w zależności od kraju? Ta ramka wydobywa niepowtarzalne wzory. Pokazuje metody pracy, jakich nie ma na rynku komercyjnym.
Niejednoznaczność pojęciowa
Naukowcy stoją przed wyzwaniami. Definicja sektora publicznego staje się coraz bardziej złożona. Prywatyzacja zaciera granice. To samo dotyczy decentralizacji władzy rządowej. Weźmy na przykład więzienia. Choć zazwyczaj prowadzone są przez prywatne firmy, korzystają z siły państwa. Partnerstwa publiczno-prywatne wprowadzają kolejną warstwę zamieszania. Restrukturyzacja instytucjonalna trwa.
Sektor publiczny jest trudny do zdefiniowania. To sprawia, że analiza porównawcza jest szczególnie trudna. Jeśli nie możemy wyznaczyć wyraźnych granic, jak możemy je zmierzyć? Zdaniem części krytyków koncepcja utraciła swą moc pojęciową. Problem z określeniem wyraźnych granic jest zbyt duży.
Linki
J.-E. Lane, Sektor publiczny: koncepcje, modele i metody (2000); B. Guy Peters, Biurokracja (2001).
